Atypische myopathie

De overlevingskans is slechts tien procent en de exacte oorzaak is onbekend. Atypische myopathie. Een dodelijk verlopende spierafbraak die in het late najaar of in het vroege voorjaar sporadisch optreedt, een ziekte die binnen 24 uur fataal kan zijn voor een tot dan toe kerngezond paard.

Symptomen
Het eerste symptoom van atypische myopathie is vaak loomheid van het paard en wat koorts, maar kort daarna zal hij al gaan liggen, stijf worden en onderkoeld raken. Soms zijn de paarden wat koliekerig, maar ze hebben allemaal donkerbruine urine door de in het lichaam afgebroken spiermassa. In het laatste stadium gaat een paard zwaar ademen door aantasting van de daarvoor benodigde spieren, uiteindelijk stikt het paard. Een deel van de zieke paarden blijft gewoon eten. Eigenaren zijn dan vaak hoopvol, want ‘een paard dat eet gaat niet zomaar dood’. Helaas gaat deze logica bij atypische myopathie niet op. Binnen 24 uur is het voor 90 procent van de paarden voorbij.

Oorzaak
Zelfs na jaren van onderzoek is er nog heel veel onduidelijk rondom de spieraandoening. Dankzij onderzoek (dr. Cornelie Westerman) is bekend dat de ziekte wordt veroorzaakt door een acute verstoring van de vetstofwisseling in de spieren. De oorzaak daarvan is waarschijnlijk een gifstof die in de late herfst of het vroege voorjaar bij temperaturen tussen nul en acht graden Celsius in of op het gras voorkomt. De ziekte komt maar sporadisch voor, maar als deze voorkomt in een bepaald perceel is het verloop dramatisch, gezien het grote aantal zieke en dode paarden.

Maatregelen
Als een paard in de wei ziek wordt, is het zaak de andere dieren samen met de dierenarts goed in de gaten te houden. Het is het beste om ze allemaal op stal te zetten, goed te voeren en vers leidingwater te geven. Verder moet meteen de dierenarts ingeschakeld worden voor ondersteunende behandeling. De prognose is echter ongunstig. De ziekteveroorzaker blijft in de grond. Heeft een paard de aandoening in een bepaald weiland opgelopen, dan blijft dat weiland tijdens de risicoseizoenen altijd gevaarlijk. Overigens alleen voor paarden, niet voor ander vee. Beperk tijdens de risicoseizoenen herfst en in mindere mate lente de weidegang van de paarden. Wil je je paarden toch buiten hebben, laat ze dan los nadat ze op stal zijn gevoerd. Zo krijgen ze beweging, zonder dat ze uitgebreid van de grond eten. Voer in het weiland nooit hooi of ander voer bij op de grond. Vochtig hooi versnelt de groei van schadelijke bacteriën op de plek waar het ligt. Zorg dat het paard voldoende vitaminen en mineralen binnenkrijgt. Het bijvoeren van een beperkte hoeveelheid brok zorgt voor een betere algemene gezondheid.

Verwarring met andere ziekten
Het ziektebeeld van atypische myopathie lijkt sterk op dat van maandagziekte, ook wel tying up genoemd. Bij maandagziekte staan paarden of pony’s ineens stil met sterk verkrampte spieren. Bij US Quarter Horses moet gedacht worden aan de erfelijke ziekten HYPP (verstoring kaliumhuishouding van spieren) en PSSM (verstoring suikerstofwisseling spieren). Ook kan spierafbraak worden veroorzaakt door seleniumgebrek en/of vitamine E-gebrek.